برای الگوسازی پیراهن یقه خشتی ابتدا باید الگوی پایه را ترسیم کنیم که همان یقه گرد بسته است. پس از آماده سازی الگوی پایه، وارد مرحله مدلسازی پیراهن یقه خشتی می شویم. اولین گام در مدلسازی این مدل، بستن پنس سرشانه است تا سرشانه و کارور به صورت کامل شکل بگیرد و بتوانیم مراحل بعدی الگوسازی را با دقت بیشتری انجام دهیم.
برای این کار، پنس سرشانه را به پنس کنفورماسیون (پنس زیر بغل) منتقل می کنیم و سپس پنس سرشانه را می بندیم. پس از بستن پنس، نوبت به مشخص کردن بازی یقه می رسد. برای این کار متر را در گودی گردن قرار می دهیم و تا هر اندازه ای که بخواهیم یقه باز باشد، پایین می آییم. در مدل پیراهن یقه خشتی که در این آموزش طراحی می کنیم، بازی یقه را ۱۴ سانتی متر در نظر میگیریم.
در دوره های آموزش خیاطی که توسط آکادمی هنر پارس برگزار می شود، یکی از پرطرفدارترین مدل ها، دوخت پیراهن یقه خشتی است. این مدل به دلیل فرم هندسی خاص و جذابیت بصری که دارد، در میان علاقه مندان به آموزش طراحی لباس بسیار محبوب است. در ادامه، مراحل کامل الگوسازی و دوخت این مدل زیبا را بررسی می کنیم.
اندازه گیری سرشانه در یقه خشتی
در این مرحله از الگوسازی پیراهن یقه خشتی به سراغ اندازه گیری سرشانه می رویم. از قسمت حلقه آستین، ۰/۵ سانتی متر سرشانه را باز می کنیم و حلقه را مجدداً طراحی می کنیم. دلیل این کار آن است که مدل ما یک مدل آستین پفی تاج دار است و با آزاد کردن ۰/۵ سانتی متر سرشانه، لبه کار خوشفرمتر و زیباتر خواهد شد.
پس از این اصلاح، سرشانه را اندازه می زنیم؛ یعنی حدود ۴ تا ۵ سانتی متر (بسته به مدل دلخواه) علامت می گذاریم. سپس از نقطه ای که بازی یقه را مشخص کرده ایم، یک خط افقی ترسیم می کنیم و از نقطه ای که سرشانه علامت خورده است، یک خط عمودی رسم می کنیم. این دو خط یکدیگر را قطع میکنند و در واقع همان شکل هندسی پیراهن یقه خشتی را تشکیل میدهند.
اصول الگوسازی یقه خشتی
یکی از مهم ترین نکات در الگوسازی پیراهن یقه خشتی، رعایت لقی های یقه است. در این مدل باید دو لقی در نظر بگیریم:
لقی اول: روی خط افقی، ابتدا وسط خط را پیدا می کنیم و یک پنس ۱/۵ سانتی متری ایجاد می کنیم. نکته جالب توجه اینجاست که ما در الگو یک پنس کمر ۱/۵ سانتی متری هم داریم. اگر بخواهیم پنس کمر را بدوزیم، می توانیم آن را به لقی ۱/۵ سانتی متری یقه متصل کنیم و سپس روی الگو ببندیم. با این روش هم پنس کمر حذف می شود و هم لقی یقه به درستی گرفته می شود. این لقی در فرم ایستادن یقه در پیراهن یقه خشتی نقش بسیار مهمی دارد.
لقی دوم: روی خط عمودی رکاب یقه قرار دارد. ابتدا وسط این خط را مشخص می کنیم و یک لقی ۱ سانتی متری در نظر می گیریم که این پنس باید به حلقه متصل شود. نکته کلیدی این است که این پنس باید طوری بسته شود که در حلقه آستین صفر شود؛ یعنی از حلقه آستین چیزی کم نشود.
برای سهولت در بستن پنس، بهتر است قسمت دور ریز یقه را سبک کنید تا الگو راحت تر تا بخورد. پس از بستن پنس (بدون آنکه از حلقه آستین کاسته شود)، خط یقه را مجدداً ترسیم می کنیم، اصلاحات لازم را انجام می دهیم و قسمت های اضافه و دورریز یقه را جدا می کنیم. حلقه آستین نیز که کمی زاویهدار شده است، اصلاح و اضافه آن قیچی می شود.
طریقه دوخت یقه خشتی در خیاطی
شما می توانید برای یقه خشتی هم سجاف ببرید هم اینکه آستر اضافه کنید که برای سجاف شما 4 سانتیمتر روی سرشانه میاید و یک خط موازی با خط یقه می کشید، از خط وسط جلو هم 6 الی 7 سانتیمتر میاید پایین و یک خط افقی می کشیم و این کادر را کپی می کنیم ولی ما برای مدل امروزمون می خواهیم آستر داشته باشیم که دقیقا مثل الگوی جلو یکی دیگر هم برش می زنیم.
می خواهیم یقه پشت باز رو طراحی کنیم، برای طراحی این مدلی که مد نظر داریم اول از خط کمر 6 الی 7 سانتیمتر میایم بالا چون به قسمت پشت کمرمون وصل شده یک خط افقی می کشیم، از خط وسط پشت روی این خط هم 7 سانتیمتر میایم به سمت داخل الگو و علامت می زنیم، از قسمت سرشانه همان 4 الی 5 سانتیمتر رو که برای جلو اومدیم میایم داخل، اولش هر چقدر که سرشانه جلو رو باز کردیم که اینجا 5/0 سانتیمتر باز کردیم، برای سرشانه پشت هم باز می کنیم، حلقه رو از نو طراحی می کنیم بعد اون 4 الی 5 سانتیمتر رو میایم.
برای اینکه کارتون دقیق تر بشه بهتره که سرشانه جلو رو بذاریم روی سرشانه پشت و اون رو علامت بزنید اینطوری کارتون دقیق تر میشه. حالا این نقطه ای که علامت زدیم رو به این نقطه ای که قبلا علامت زده بودیم وصل و قسمت های دور ریز را مشخص کردیم ولی قبل از اینکه قیچی کنیم باید یک لقی در یقه پشت حتما بگیریم تا یقه پشت خوش فرم بایستد.
نحوه لقی گیری در دوخت یقه
برای لقی گیری وسط این خط اریب را پیدا می کنیم و دوباره 5/1 سانتیمتر از آن پایین میایم و به پهلو وصل می کنیم که در واقع یک پنس 5/1 سانتیمتری می کشیم که در پهلو باید صفر شود یعنی از پهلو نباید کم شود، بعد آن را روی الگو می بندیم، طوری که از پهلو کم نشه و روی پنس چسب می زنیم و خط یقه رو دوباره می کشیم، حالا قسمت هایی که دور ریز هست رو از الگو جدا می کنیم.
الگو پشت و جلو آماده است، اطلاعاتش رو روی الگوها می نویسیم که موقع برش به مشکل نخوریم، خط وسط جلو دولای بسته پارچه ست، خط وسط پشت هم دولای باز است، در قسمت پشت الگومون اگر یادتان باشد 6 الی 7 سانتیمتر از قد بالاتنه پشت کم کردیم که می خواهیم برایش یک کمری در بیاوریم.
برای کمری این مدل یک مستطیل رسم می کنیم چون قراره این کمری پشت کمرمون گره بخورد حداقل باید طول کمری 60 سانتیمتر باشد، حالا اگر دوست داشتید می توانید بلندتر ببرید، از یک سمت که به پهلو دوخته میشود همان 6 الی 7 سانتیمتری که کم کردیم میایم بالا قسمت دیگه آن را 2 سانتیمتر بزرگتر میگیریم برای پایین پاپیون که خوشگل تر بشه و بعد این دو تا نقطه را به هم وصل می کنید.
آموزش الگوسازی آستین چین دار پفی در تاج و مچ
نوبت الگوسازی آستین چین دار در تاج و مچ پیراهن یقه خشتی است، برای این کار خط آرنج را به سه قسمت مساوی تقسیم و از این نقطه ها یک خط عمود می کنیم به بالا و پایین و چون هم می خواهیم توی تاج چین داشته باشیم هم توی مچ، از این خطها الگو را برش می دهیم. فقط حواستان باشد قبل از برش، الگو را شماره بگذارید که بعد به مشکل نخورید.
الگوی شماره یک رو وصل می کنیم؛ میزان اوزمانی که می توانید بدهید ۳ الی ۵ سانتی متر است، چه بالا و چه پایین آستین. ولی چون ما می خواهیم مچ پف و چینش بیشتر از بالا باشد، بالای آستین را اوزمان ۳ سانتی متری میدهیم و پایین آستین را ۵ سانتیمتر. علامت می زنیم و خط آرنج رو هم امتداد می دهیم و بعد الگوی شماره ۲ را می گذاریم؛ خط آرنج دقیقاً مماس خط آرنجی است که امتداد دادیم.
الگوی بعدی را هم دقیقاً همین کار رو میکنیم، خط لبه آستین رو که میکشیم و خط تاج آستین رو هم اصلاح میکنیم. حالا اگر شما تا همین خط پیش بروید و بدوزید، چین دار می شود ولی اگر از تاج ۴ الی ۵ سانتیمتر بیایید بالا و بعد به نقاط موازنه صفرش کنید، تاج هم موقع دوخت بالا میماند که در این مدل پیراهن یقه خشتی این کار را کردیم، چون می خواهیم کمی تاج بالاتر باشد. خوب، الگوی آستین پیراهن یقه خشتی کامل شد.
نکته کاربردی: در مدل های مشابه می توانید از روش های دیگری مثل الگو و دوخت بلیطی یقه نیز برای طراحی یقه استفاده کنید که هر کدام ظاهر متفاوتی به لباس می بخشند.
آموزش الگوسازی دامن نیم کلوش کمر چین دار
حالا می خواهیم الگوی دامن نیم کلوشی بکشیم که در کمر چین دارد. دامن نیم کلوش ساده، فرمولش یک سوم کمر منهای ۱ سانتی متر است، ولی چون ما می خواهیم چین دار باشد، عدد کمر را حداقل ضربدر ۲ می کنیم. یعنی شما می توانید بیشتر از این و چند برابر و چین دارترش کنید، ولی ما در این مدل ۲ برابرش می کنیم. مثلاً کمر رو می گیریم ۸۰ سانتی متر، ضرب در ۲ می شود ۱۶۰ سانتی متر و بعد تقسیم بر ۳ می کنیم. در ادامه، عدد به دست آمده را از زاویه کاغذ الگویمان علامت میزنیم و یک ربع دایره درمیآوریم که کمر دامن میشود.
حالا از این خط هلالی که به اندازه قد دامن که دلخواه است، به همان صورت قبل علامت می زنیم و به هم وصل می کنیم که می شود لبه پایین دامن. الگوی دامن نیم کلوش کمر چیندار پیراهن یقه خشتی آماده است.
آموزش الگوی بالاتنه راستاگیری و جا دوخت
همان طور که بهتون گفتیم، اگر راهنماهای الگو رو بنویسیم روی الگو، موقع پهن کردن روی پارچه خیلی راحت تر هستید. مثلاً خط وسط جلو روی دولای بسته قرار می گیرد که می شود بالاتنه جلو و برای جا دوخت ها هم ما روی الگو، جا دوخت ها را گذاشتیم.
برای قسمت پهلو ۲ الی ۳ سانتیمتر جا دوخت، قسمت حلقه و سرشانه و یقه هر کدام ۱ سانتی متر گذاشتیم و همین طور برای قسمت کمر هم ۱ سانتی متر جا دوخت می گذاریم. برای الگوی پشت، خط وسط الگو راستا محسوب می شود که باید این خط تا لبه پارچه به یک اندازه باشد که به این کار میگویند راستاگیری.
وقتی الگو را گذاشتیم روی پارچه، جا دوخت ها را می گذاریم؛ حلقه آستین، سرشانه، یقه و کمر هر کدام ۱ سانتیمتر جای دوخت دارد. دقیقاً مثل جلو، پهلوی جلو هر عددی گذاشتیم، پهلوی پشت هم همان قدر باید جا دوخت بگذاریم.
در قسمت پشت لباس پیراهن یقه خشتی یک کمری داشتیم که از این کمری باید دو تا دولا در بیاوریم، برای همین ما یکی دیگر از الگو کپی کردیم و این قسمت پارچه گذاشتیم که دور تا دور کمری هم ۱ سانتیمتر جا دوخت لازم دارد که این رو هم روی الگو کشیدیم.
برای برش دامن، راهنمای دامن رو هم می نویسیم: خط وسط جلو روی دولای بسته است و خط دیگه که خط وسط پشت است روی دولای باز پارچه قرار می گیرد. برای قسمت کمر دامن ۱ سانتی متر و قسمت پشت دامن ۱ سانتیمتر و لبه پایین دامن هم ۱ سانتیمتر جا دوخت لازم داریم.
نکته تکمیلی: برای تنوع در مدل یقه می توانید به سراغ آموزش الگو سازی یقه خرگوشی نیز بروید که برای لباس های مجلسی و فانتزی بسیار پرکاربرد است.
آموزش برش آستین پفی در تاج و راستاگیری پارچه
برای برش آستین پیراهن یقه خشتی، چیزی که مهم می باشد راستاگیری آستین است؛ یعنی خط عمودی که ما به خط افقی داریم، باید راستا بگیریم نسبت به دولای بسته پارچه یا ترکی پارچه و بعد پهن می کنیم روی پارچه. بعد از اینکه گذاشتیم روی پارچه و راستاگیری کردیم، جا دوخت می گذاریم. در قسمت لبه پایین آستین، چون کش میخورد، ما باید به پایین کار به اندازه ۲ برابر پهنای کش اضافه کنیم و بعد ۱ سانتیمتر جا دوخت بگذاریم.
در واقع ما ۳ سانتی متر به لبه پایین کار اضافه می کنیم چون میخواهیم کش ۱ سانتیمتری بدوزیم. دو طرف آستین را ۲ سانتی متر جا دوخت می گذاریم و روی تاج آستین هم ۱ سانتیمتر جا دوخت که کافی است.
حالا برای شروع دوخت پیراهن یقه خشتی، اولین مرحله این است که اگر کمری داشتیم، باید دورتادورش را بدوزیم به غیر از قسمتی که به پهلو می رود و قسمتی که در خط کمر پشت است. کمری رو لب به لب پهلو میکنیم و از خط وسط پشت ۱ سانتیمتر جا دوخت داشتیم که از این قسمت روی کمر علامت میزنیم و کمری رو میدوزیم و برمیگردانیم.
خط وسط پشت رو می دوزیم و بعد کمر رو می دوزیم تا جایی که صابون زدیم. حالا کمر رو برمیگردانیم و وقتی به زاویه کمر میرسیم، با سوزن زاویه رو درمی آوریم.
حالا که کمر رو برگرداندیم، این قسمتی که دوخته نشود و سر قائمی رفتیم، باید یک چرت اریب بزنیم. از سمتی که دوخت خورده یک چرت اریب میزنیم که با این چرت، درز دوخت ما میآید بیرون و دوختمان راحت تر میشود. حالا این دوخت رو از جایی که چرت خورده، وسط پشتمان قرار میگیرد و می گذاریم بین دو تکه پارچه پشتمان و این قسمت در قسمت خط پهلو و قسمتی که چرت خورده، دقیقاً لب به لب خط کمر قرار می گیرد و بعد آن یکی قسمت های پارچه رو می گذاریم، چرخ می کنیم و برمی گردانیم.
نکته پایانی: اگر به دنبال مدل های متنوع تری برای یقه هستید، پیشنهاد میکنیم الگوسازی و دوخت یقه هفت بلیطی را هم یاد بگیرید که در کنار پیراهن یقه خشتی، مجموعه کاملی از مدل های یقه را در اختیار شما قرار میدهد و برای دوخت انواع لباس های مجلسی و اسپرت کاربرد فراوانی دارد.
آموزش دوخت پنس کنفورماسیون جلوی پیراهن یقه خشتی
پنس های کنفورماسیون جلوی پیراهن یقه خشتی را می دوزیم. پنس هم از قسمت پهن آن شروع می کنیم و سر قائمی می دوزیم و به قسمت نوک تیزش کمی صفر می کنیم و یکم زنجیره می رویم، دیگه سر قائمی نیاز نیست. پنس های جلو رو دوختیم و حالا قسمت پشت رو روی پهلو جلو قرار میدهیم و بعد آن تکه یا همان آستر جلو را رویش میگذاریم.
در واقع پشت لباس پیراهن یقه خشتی را که دوختیم می گذاریم بین تنه و آستر، فقط اینکه باید از حلقه لب به لب باشند نه از کمر. تکه دوم پشت هم به همین صورت می گذاریم و سوزن می زنیم و بعد چرخ می کنیم و بعد می رویم سراغ سرشانه ها که وصل کنیم. سرشانه تند را جداگانه به هم وصل می کنیم تا کار تمیزتر شود. سرشانه آستر را هم جداگانه به هم وصل می کنیم و بعد از وصل سرشانه، سراغ وصل کردن یقه می رویم.
حالا بالاتنه پیراهن یقه خشتی را برمی گردانیم و یقه را یکسره چرخ می کنیم، یعنی از سمت پشت یکسره یقه را چرخ میکنیم تا سمت دیگر یقه. وقتی سرشانهها جفت است و میخواهیم چرخ کنیم، درز دوخت هر کدام به یک سمت باشد که موقع دوخت سبک باشد. موقع دوخت یقه، نزدیک زاویه یقه که می شویم، درجه دوخت چرخ رو کوچک میکنیم چون میخواهیم چرت بزنیم پارچه در نرود.
بعد از دوخت یقه، کل درز یقه را با قیچی سبک می کنیم و درز را ۰/۵ سانتی متر می کنیم و قسمت تیز و زاویه یقه رو با یک قیچی تیز چرت می دهیم و بعد کار رو برمی گردانیم و یقه را اتو می زنیم که صاف شود. قسمت وسط جلو دامن که دولا بسته است رو چرت می زنیم و همین طور یک بار دیگه تا می کنیم که دوباره وسط آن رو چرت میزنیم که میشود خط پهلو.
قرار است این قسمت که جلوی لباس پیراهن یقه خشتیمان هست را چین سوزنی بدهیم و به بالاتنه بدوزیم و قسمت پشت دامن رو هم کش ۱ سانتیمتری بدوزیم. اول درز وسط پشت دامن رو میدوزیم و دو پهلویی که چرت زدیم بینش را با دانه درشت چرخ، دوخت می زنیم که بتوانیم خرد بدهیم. اول میآییم وسط دامن رو به وسط بالاتنه وصل میکنیم و دامن رو هم به پهلوی بالاتنه وصل میکنیم. حال این مقداری که باقی مانده را خرد میدهیم، سوزن میزنیم و چرخ میکنیم و برای پشت دامن کش ۱ سانتیمتری میدوزیم.
میزان اندازه زدن کش بستگی به جنس کش دارد. بعضی کش ها وقتی می کشیم و می دوزیم باز میشود، یعنی نرم است که آن کش ها را باید منهای ۲۰ سانتیمتر کنیم. ولی اگر کش سفت بود منهای ۱۰ الی ۱۵ سانتی متر می کنیم. کمر دامن رو هم می توانید با متر اندازه بزنید و هم کش رو بگذارید روی کمر و اندازه کل کمر رو بگیرید و ۲۰ سانتیمتر از آن رو کم می کنیم و اندازه کش کمر مشخص میشود.
برای اینکه راحت تر بدوزیم و چین کش میزان در بیاید، وسط کش رو علامت می زنیم و وسط کش رو میگذاریم روی درز وسط پشت. برای اینکه کار تمیزتر دربیاید می توانید ۰/۵ سانتیمتر پایینتر از سردوز باشد و سردوز رو روی کش تا کنید و یک سر کش رو میگذارید روی پهلوی سمت راست و یک سر دیگر کش رو میگذارید روی پهلوی سمت چپ و سوزن میزنید و بعد کش رو میکشید و چین میآید.
اول کار رو سر قائمی می رویم که کش باز نشود، بعد کش رو میکشیم که یک لبه پارچه هم روش هست و از لب به لب پارچه چرخ می کنیم.
نکته کاربردی: برای دوخت انواع دامن، به ویژه مدل های پرچین، پیشنهاد می کنیم آموزش دوخت دامن ترک دار را نیز دنبال کنید تا با تکنیک های بیشتری آشنا شوید.
آموزش رسم الگو بالاتنه پیراهن یقه خشتی
بعد از اینکه الگوی بالاتنه پیراهن یقه خشتی کامل شد، آستین رو می دوزیم و کش رو بهش وصل می کنیم. اول درز آستین را چرخ می کنیم و برای اندازه زدن کش دور مچ، کش رو دور مچ می گیریم. اگر کش وقتی میدوزید خیلی کش بیاید، همانطور که در ویدیو میبینید، کیپ بگیرید و ۱ سانتیمتر هم روی همگرد در نظر بگیرید و بعد دو سر کش را روی هم گذاشته و چرخ کنید.
حتماً چند دور چرخ کنید که موقع کشیدن، کش در نرود و باز نشود. قسمت درز کش را صابون میزنیم و روبروی درز را هم صابون میزنیم. الان این قسمت مچ آستین رو هم که درز جا دوختمان هست، روبروی آن را هم صابون میزنیم و بعد آستین رو برمیگردانیم. یکی از علامت صابونها روی درز آستین میگذاریم و ۰/۵ سانتیمتر لبه آستین رو میآوریم روی کش که کار تمیزتر شود و مثل کمر میدوزیم و کش رو میکشیم، چین میدهیم و میدوزیم.
آموزش دوخت آستین پفی پیراهن یقه خشتی
در قسمت تاج هم ما چین داشتیم. برای تاج آستین پیراهن یقه خشتی دوباره درجه چرخ را زیاد میکنیم. از وسط تاج آستین ۱۰ سانتیمتر به دو طرف آستین دوخت میزنیم و شروع می کنیم به خرد دادن، چون می خواهیم چین در قسمت تاج باشد، نمیخواهیم تا قسمت پایین آستین بیاید.
جلوی آستین به جلوی لباس پیراهن یقه خشتی وصل میشود و تاج آستین رو هم میگذاریم روی تاج، دقیقاً مثل جلوی دامن که خرد رو وصل میکردیم. درز آستین روی درز پهلو قرار میگیرد و قسمت هایی که خرد ندارد را صاف سوزن میزنیم و بعد چین آستین رو ایجاد میکنیم.
اینقدر آستین را چین میدهیم تا آستین اندازه حلقه آستین شود، ولی ما میخواهیم چین بیشتر در قسمت تاج باشد، برای همین چین رو بیشتر سمت تاج میبریم و به قسمت خرد یا چین آستین که رسیدیم، دستمان رو زیر تنه میآوریم و آستین رو میآوریم بالا که این شکلی چین آستین بهتر جا میافتد. دقت کنید فاصله چینها در دو طرف تاج به یک اندازه باشد و بعد از سوزن زدن، آستین رو چرخ میکنیم.
برای چرخ کردن آستین پیراهن یقه خشتی، از قسمتی که صاف است بعد از خرد آستین شروع میکنیم به چرخ کردن. بعد قسمتهای هلالی لباس مثل آستین لباس، قسمتی که سمت خودتان هست و بالا بگیرید، خردها یا چینهای لباس بهتر دوخته میشود. اینطوری درز خیلی راحت توی حلقه جا میافتد. برای دوختن چین یا خرد هم دو طرف چین رو بگیرید، منظمتر دوخته میشود.
نکته پایانی: اگر به دنبال مدل های متنوع تر برای لباس های دخترانه هستید، مدل پیراهن دخترانه یقه ب ب نیز یکی از پرطرفدارترین مدل ها در میان نوجوانان است که دوخت آن با تکنیک های مشابه همین آموزش قابل اجراست.
آموزش دوخت پیراهن یقه خشتی ما تمام شد. اگر این آموزش برایتان مفید بود و برای خودتان دوختید، حتماً عکس های دوخت خود را برای ما ارسال کنید. همین طور این آموزش رو با دوستانتان هم به اشتراک بگذارید. اگر هم سوالی داشتید، برای ما کامنت کنید، حتماً بهتان پاسخ میدهیم.
