کت گیپور یکی از آن مهمات کمد لباس است که هم در استایل های رسمی می درخشد و هم در روزمره. اما رسیدن به فرم مناسب و سایز دقیق، بدون درک اصول الگوسازی، کار ساده ای نیست. اگر تا به حال تجربه ی خیاطی داشته اید یا تازه وارد دنیای آموزش خیاطی قدم گذاشته اید، می دانید که الگو ستون فقرات هر لباسی است و بدون آن، حتی بهترین پارچه هم نمی تواند فرم دلخواه را به شما بدهد.
الگوی کت گیپور ظرافت های خاص خودش را دارد؛ از شیب شانه و عرض کمر گرفته تا ارتفاع یقه و نوع بسته شدن جلوی کت. هر کدام از این جزئیات تأثیر مستقیمی بر تناسب نهایی لباس بر تن فرد می گذارند و مرز بین یک کت معمولی و یک کت حرفه ای را مشخص می کنند. دقیقاً همین جاست که آموزش طراحی لباس به عنوان یک مهارت تکمیلی، نقش کلیدی ایفا می کند و چشم شما را به جزئیاتی باز می کند که شاید در نگاه اول دیده نمی شدند.
در این مقاله قدم به قدم از صفر شروع می کنیم تا به صد برسیم؛ از کشیدن خطوط اولیه روی کاغذ الگو تا دوخت نهایی و اتوی حرفه ای. هر مرحله با جزئیات کافی توضیح داده شده تا بتوانید بدون نیاز به راهنمایی اضافی، الگوی کت گیپور را برای هر سایزی که نیاز دارید طراحی و دوخت کنید. این راهنما در آکادمی هنر پارس تهیه شده و هدفش این است که مسیر یادگیری شما را ساده، شفاف و لذت بخش کند.
اندازه‌گیری های پایه کت گیپور
قبل از شروع به رسم، اندازه های بدن را با دقت ثبت کنید. در الگوی کت گیپور، سه عدد اصلی نقش تعیین کننده دارند: دور سینه، دور کمر و قد کت. این اندازه ها اسکلت هر الگویی را می سازند. دور سینه را از بزرگ ترین قسمت و در امتداد شانه ها بگیرید. دور کمر را در باریک ترین نقطه اندازه بگیرید و قد کت را از شانه تا انتهای مورد نظر محاسبه کنید.
در الگوی کت گیپور، به این اندازه ها مقداری برای آزادی حرکت و روی هم آمدن دکمه ها اضافه کنید. اندازه ها را روی کاغذ بنویسید تا هنگام رسم مدام متر را بردارید. یک جدول با ستون های اندازه و مقدار، تمرکز شما را حفظ می کند. برای الگوی کت گیپور حداقل به یک کاغذ بزرگ نیاز دارید تا فضای کافی برای رسم خطوط و جا به جایی پنس ها داشته باشید. کاغذ کوچک باعث تقسیم الگو و افزایش احتمال خطا می شود. در الگوی کت گیپور، دقت در این مرحله یعنی موفقیت در دوخت.
آموزش گام به گام الگوی کت گیپور
در این مدل کت، پارچه ی گیپور در آستین ها استفاده شده است. برای الگوسازی این مدل کت، ابتدا به خط وسط جلو به اندازه ی ۲ تا ۲٫۵ سانتی متر برای روی هم آمدن دکمه ها و جا‌دکمه اضافه کنید (خط سبز).
حلقه ی گردن را به اندازه ی ۰٫۵ تا ۱ سانتی متر از گوشه ی گردن و وسط پشت و به اندازه‌ی ۶ تا ۸ سانتی متر از وسط جلو گشاد کنید (خط قرمز).
از خط سبز در وسط جلو، روی خط قرمز، به اندازه ی ۳ تا ۳٫۵ سانتی متر داخل شوید و علامت بزنید (خط صورتی).
طرح جلوی کت را طبق مدل روی الگو بکشید (خط قرمز).
طرح لبه ی پایین کت را هم طبق مدل روی الگو بکشید (خط آبی).
حالا الگو را از خطوط قرمز و آبی قیچی کنید. از نقطه ی صورتی روی خط قرمز، به اندازه ی ۷ تا ۸ سانتی متر فاصله بگیرید و خطی موازی با خط قرمز تا نقطه ی موازنه ی سینه روی الگو رسم کنید (خط بنفش).
پنس سرشانه را به خط بنفش منتقل کنید. برای این کار ابتدا یکی از خطوط طوسی را تا نقطه ی زرد قیچی کنید (انتقال پنس سرشانه).
خط بنفش را هم تا نقطه ی زرد قیچی کنید. دقت کنید که در این مرحله نقطه ی زرد نباید قیچی شود و الگو در این قسمت دقیقاً به اندازه ی یک نقطه باز می ماند.
خطوط طوسی را به هم بچسبانید و الگو را از خطوط بنفش تا پایین قیچی کنید. دقت کنید که قبل از برش خط بنفش، حتماً نقطه ی موازنه را با یک علامت روی الگو مشخص کنید (خط زرد).
در این مرحله الگو به دو قسمتِ شماره ی ۱ و شماره ی ۲ تقسیم می شود. در الگوی شماره ی ۱، یک پنس لقی به اندازه ی ۱٫۵ تا ۲ سانتی متر از طرح یقه به نقطه ی موازنه بکشید (خطوط صورتی).
پنس لقی را ببندید و طرح یقه را اصلاح کنید (مدل کت زنانه فانتزی).
در الگوی شماره ی ۲، از خط پهلو روی خط کمر به اندازه ی ۶ تا ۸ سانتی متر داخل شوید و طرح برش عصایی کنار کت را طبق مدل روی الگو بکشید (خط سبز).
دقت کنید که فاصله ی بین خطوط برش (خط بنفش و خط سبز) نباید خیلی کم یا خیلی زیاد باشد؛ یعنی متناسب با سایز شخص باید فاصله ی مناسبی بین این دو خط ایجاد کنید.
الگو را از خط سبز قیچی کنید. در الگوی قطعه ی سوم، از خط کمر به اندازه‌ی ۲ تا ۳ سانتی‌متر پایین بیایید و خطی موازی با خط کمر روی الگو رسم کنید (خط زرد).
الگو را از خط زرد قیچی کنید. الگوی جلو به چهار قطعه ی شماره ی ۱، ۲، ۳ و ۴ تقسیم می شود.
در الگوی پشت، ابتدا قد الگو را به اندازه ی پهلوی الگوی جلو کوتاه کنید؛ یعنی هر چقدر در الگوی جلو از خط باسن بالا رفتید و خط آبی را رسم کردید، همان قدر در الگوی پشت از خط باسن بالا بیایید و خطی موازی با خط کمر روی الگو رسم کنید.
برای الگوسازی قسمت پشت این مدل (به صورت ساده و بدون پیلی)، از خط کمر به اندازه ی ۲ تا ۳ سانتی متر پایین بیایید و خطی موازی با خط کمر روی الگو رسم کنید (خط زرد).
فاصله ی خط زرد تا خط کمر در الگوی جلو (قطعه ی ۳) و پشت باید با هم برابر باشند.
ساسون پشت را به برش عصایی منتقل کنید (خط بنفش).
الگو را از خطوط زرد و بنفش قیچی کنید.
اگر می خواهید پشت کت پیلی داشته باشید، می توانید مقدار ساسون پشت، که در پایین خط زرد قرار دارد را هنگام دوخت به یک پیلی یک طرفه تبدیل کنید. در غیر این صورت، قطعه ی شماره ی ۳ هم از خطوط بنفش قیچی می شود.
در نهایت، قطعه ی شماره ی ۳ در الگوی پشت و قطعه ی شماره ی ۴ در الگوی جلو را از خطوط پهلو (خطوط صورتی) به هم بچسبانید.
رسم خطوط اصلی کت گیپور
خط وسط جلو ستون فقرات هر الگویی است. در الگوی کت گیپور، این خط باید عمودی و از مرکز کاغذ رسم شود. تمام خطوط دیگر نسبت به آن قرار می گیرند. بعد از خط وسط، خط کمر و خط باسن را افقی رسم کنید. فاصله ی این خطوط باید با اندازه های ثبت شده مطابقت داشته باشد. در الگوی کت گیپور، یک سانتی متر اختلاف فرم لباس را تغییر می دهد.
خط شانه، خط آستین و خط پهلو را با زاویه‌ی مناسب بکشید. این خطوط مستقیماً بر فرم شانه تأثیر می گذارند. از خط کش استفاده کنید تا خطوط صاف بمانند. در الگوی کت گیپور، خط گردن و خط آستین باید هماهنگ باشند تا برآمدگی ایجاد نشود. خط گردن را به اندازه ی مشخص بکشید و خط آستین را منحنی ترسیم کنید. هماهنگی این دو خط فرم یکپارچه ی کت را تضمین می کند. هر خط نقشی در این الگو دارد و تغییر هر کدام تعادل کلی را بر هم می زند.
انتقال پنس سرشانه کت گیپور
پنس سرشانه از حساس ترین بخش های الگوسازی است. در الگوی کت گیپور، این پنس باید از محل اصلی اش به خط بنفش منتقل شود تا فرم شانه طبیعی بماند. انتقال نادرست پنس، شانه کت را پف دار یا افتاده نشان می دهد. برای انتقال، یکی از خطوط طوسی را تا نقطه ی زرد قیچی کنید. این برش باید دقیق باشد چون خط کج یعنی پنس نادرست.
در الگوی کت گیپور، نقطه ی زرد نباید قیچی شود و الگو به اندازه ی یک نقطه باز می ماند. بعد از قیچی کردن، خطوط طوسی را به هم بچسبانید. قبل از برش خط بنفش، نقطه ی موازنه را علامت بزنید. در الگوی کت گیپور، گم شدن نقطه ی موازنه یعنی از دست دادن مرجع اصلی. الگو را از خط بنفش تا پایین قیچی کنید. پس از انتقال پنس، الگو به دو قسمت تقسیم می شود. در الگوی کت گیپور، هر قسمت نقش در فرم نهایی دارد و هماهنگی آن ها زیبایی لباس را تعیین می کند.
پنس لقی و برش عصایی در الگوی کت گیپور
پس از انتقال پنس سرشانه، نوبت پنس لقی و برش عصایی می رسد. در الگوی کت گیپور، پنس لقی به اندازه ی ۱٫۵ تا ۲ سانتی متر از طرح یقه به نقطه ی موازنه کشیده می شود. این پنس فرم سینه را شکل می دهد و بدون آن کت صاف به نظر می رسد. بعد از بستن پنس، طرح یقه را اصلاح کنید تا منحنی طبیعی داشته باشد.
در الگوی کت گیپور، برش عصایی از خط پهلو روی خط کمر شروع می شود. ۶ تا ۸ سانتی متر داخل شوید و خط سبز را بکشید. فاصله ی بین خط بنفش و سبز باید متناسب با سایز باشد. در الگوی کت گیپور، این فاصله نه خیلی کم و نه خیلی زیاد باشد. الگو را از خط سبز قیچی کنید. قطعه ی سوم را از خط کمر به اندازه ی ۲ تا ۳ سانتی متر پایین بیاورید و خط موازی رسم کنید. در الگوی کت گیپور، این برش‌ها الگو را به چهار قطعه تقسیم می کنند.
تکمیل الگوی کت گیپور و چسباندن قطعات
در مرحله ی پایانی، باید قطعات الگو را به هم وصل کنید. در الگوی کت گیپور، قطعه ی سوم پشت و قطعه ی چهارم جلو از خطوط پهلو به هم می چسبند. این اتصال، فرم نهایی کت را تکمیل می کند و ظاهری یکپارچه به لباس می دهد. ساسون پشت را به برش عصایی منتقل کنید تا فرم پشت صاف و تمیز شود. در الگوی کت گیپور، فاصله ی خط زرد تا خط کمر در جلو و پشت باید دقیقاً برابر باشد.
این تساوی، هماهنگی دو طرف کت را تضمین می کند و از عدم تقارن جلوگیری می کند. اگر پشت کت پیلی داشته باشد، مقدار ساسون را هنگام دوخت به پیلی یک طرفه تبدیل کنید. در الگوی کت گیپور، این انتخاب به سلیقه ی شما و مدل لباس بستگی دارد. الگو را از خطوط زرد و بنفش قیچی کنید. در الگوی کت گیپور، هر برش باید دقیق و تمیز باشد تا دوخت نهایی بدون هیچ چروک و برآمدگی انجام شود.
