اصلاح الگوی لباس یکی از مهمترین مراحل در فرآیند دوخت پوشاک است که باعث میشود لباس نهایی دقیقاً متناسب با اندام فرد باشد. ممکن است هنرجویان در آغاز مسیر آموزش خیاطی با سوالات مختلفی رو به رو شوند؛ مثلاً چطور میتوان الگوی آماده را با اندازه های واقعی فرد تطبیق داد؟ یا چگونه ناهماهنگی هایی مثل تنگی حلقه آستین یا بلندی قد لباس را اصلاح کرد؟ خوشبختانه روش هایی برای رفع این مشکلات وجود دارد که با یادگیری آن ها میتوان به سطحی حرفهای در خیاطی رسید.
در دوره های حرفهای آکادمی هنر پارس، هنرجویان نه تنها با مبانی دوخت، بلکه با روش های پیشرفته ی آموزش طراحی لباس آشنا میشوند که شامل درک آناتومی بدن، تناسبات استاندارد و اصلاح دقیق الگوها است. در این مقاله، به طور کامل درباره مهم ترین موارد اصلاح الگوی لباس صحبت خواهیم کرد تا درک درستی از این مهارت کلیدی به دست آورید و با اعتماد به نفس بیشتری طراحی و دوخت لباس را انجام دهید.

رفع تنگی حلقه آستین با اصلاح الگوی لباس
یکی از رایج ترین مشکلاتی که بسیاری از هنرجویان در ابتدای کار تجربه میکنند، تنگی حلقه آستین در لباس هایی است که بر اساس الگوهای آماده برش خورده اند. این مشکل معمولاً در افرادی با بازوهای عضلانی تر یا افرادی که تحرک زیادی دارند، بیشتر دیده میشود. تنها راه حل قطعی برای این موضوع، استفاده از تکنیک های اصولی اصلاح الگوی لباس است. با اصلاح دقیق بخش حلقه آستین، لباس به شکلی بسیار راحتتر روی بدن مینشیند و آزادی حرکت بیشتری ایجاد میکند.
برای رفع تنگی، ابتدا باید بخش زیر حلقه آستین در الگو شناسایی شود. سپس به کمک خطوط راهنما و برش های کنترل شده، ارتفاع کاپ آستین افزایش داده میشود و قسمت زیر بغل آزادتر طراحی میگردد. این یکی از ابتدایی ترین اما مهم ترین مراحل در اصلاح الگوی لباس است. نکته مهم اینجاست که هرگونه تغییر در حلقه آستین، باید در بخش آستین نیز هماهنگ شود تا هنگام دوخت، تناسب حفظ گردد.
تمرین این اصلاح به ویژه برای هنرجویان تازه کار توصیه میشود. زیرا درک ارتباط میان بدن، پارچه و الگو از طریق همین تمرین ها به دست میآید. مهارت در اصلاح الگوی لباس با تمرین های مکرر مثل رفع تنگی آستین، موجب میشود هنرجو بتواند در آینده لباس هایی کاملاً فیت و حرفهای بدوزد. این دانش به مرور زمان تبدیل به یک مهارت دائمی خواهد شد.

افزایش یا کاهش قد لباس با اصلاح الگوی لباس
تناسب قد لباس با قد واقعی فرد یکی از مهم ترین عوامل در زیبایی ظاهری لباس است. لباسی که قد آن بیش از حد کوتاه یا بلند باشد، نه تنها از نظر بصری دچار مشکل است، بلکه ممکن است در کاربردهای روزمره نیز دچار محدودیت شود. تکنیک های اصلاح الگوی لباس در اینجا وارد عمل میشوند تا با تغییر طول بخش هایی خاص از الگو، قد نهایی لباس را با فرم اندام هماهنگ سازند.
برای اصلاح قد، معمولاً خطوطی افقی در بخش میانی تنه (بین سینه تا کمر یا کمر تا باسن) در نظر گرفته میشود. در صورتی که نیاز به افزایش قد باشد، فاصله این خطوط گسترش مییابد و در صورت نیاز به کاهش، تا زدن الگو در این نواحی انجام میشود. در تمام این مراحل، دقت در حفظ تعادل فرم اصلی لباس از طریق اصلاح الگوی لباس اهمیت زیادی دارد. این اصلاح در مانتو، پیراهن، دامن و حتی شلوار نیز کاربرد دارد.
هنرجویان با اجرای مکرر این تکنیک، متوجه اهمیت تطبیق قد لباس با فرم بدنی میشوند. در کلاس های حرفهای: شناخت متدهای خیاطی، اصلاح الگوی لباس، تمرین های متعددی برای تغییر قد در لباس های مختلف در نظر گرفته میشود. همین تمرین ها است که موجب تقویت دید هنری و درک فنی هنرجو از رابطه بین الگو و بدن میگردد.

یادگیری گشاد کردن قسمت های سینه و باسن لباس
برخی افراد دارای اندامی متفاوت با اندازه های استاندارد هستند و در بخش هایی مانند سینه یا باسن، به فضای بیشتری نیاز دارند. در این موارد، اگر از الگوی اصلی بدون تغییر استفاده شود، لباس در این نواحی کشیده یا چروک خواهد شد. تنها راه حل اصولی، اصلاح الگوی لباس برای گشاد کردن قسمت های لازم است؛ روشی که راحتی و زیبایی را هم زمان فراهم میکند.
برای این نوع اصلاح، ابتدا خطوط خاصی از وسط سینه یا مرکز باسن تا لبه کناری رسم میشود و سپس این خطوط برش میخورند تا بتوان فاصله ای به الگو اضافه کرد. افزودن این فضاها، بدون تغییر در سایر بخش های لباس، باعث میشود فرم اصلی حفظ شود و لباس فقط در ناحیه موردنظر گشادتر باشد. این نوع در لباس های جذب یا لباس هایی با پارچه های بدون کشش، اهمیت ویژه ای دارد.
با تمرین مکرر و تحلیل فرم های بدنی مختلف، هنرجویان میآموزند که هیچ بدنی دقیقاً مطابق با الگوهای استاندارد نیست. پس تسلط بر اصلاح الگوی لباس برای گشاد کردن، یکی از مهارت های ضروری است که خیاط را از یک فرد مبتدی به یک طراح و خیاط حرفهای ارتقا میدهد.

تنظیم و انتقال ساسونها برای فرم دهی لباس
ساسون ها خطوطی هستند که برای فرم دهی بهتر لباس به بدن طراحی میشوند، اما همیشه محل و زاویه آنها برای هر فرد مناسب نیست. در این حالت، اصلاح الگوی لباس برای انتقال یا تغییر محل ساسون، نقش کلیدی دارد. گاهی کافی است فقط چند میلیمتر محل پنس تغییر کند تا فرم لباس کاملاً متفاوت شود.
در این اصلاح، ابتدا محل سینه یا کمر فرد اندازه گیری شده و با محل ساسون در الگو مقایسه میشود. سپس به کمک انتقال پنس یا تقسیم آن به دو بخش، الگو با فرم واقعی بدن هماهنگ میشود. این بخش نیازمند دقت و مهارت بیشتری است زیرا با طراحی خطوط جدید، باید تناسب و قرینگی نیز حفظ گردد. همچنین تغییر محل ساسون روی طراحی نهایی لباس تأثیر مستقیم دارد.
این مهارت به ویژه در لباس های مجلسی، مانتوهای فیت یا لباس های کلاسیک زنانه اهمیت دارد. هنرجویانی که قصد دارند به سطح حرفهای در دوخت برسند، باید انتقال ساسون را به عنوان یکی از ستونهای اصلی در فرآیند اصلاح الگوی لباس در نظر بگیرند و بارها آن را تمرین کنند.

اصلاح شیب و طول سرشانه لباس
سرشانه ها نقش مهمی در ایستایی لباس دارند. اگر سرشانه خیلی بلند، کوتاه، یا با شیب نادرست طراحی شده باشد، لباس روی بدن حالت افتاده یا نامتوازن پیدا میکند. اصلاح الگوی لباس در اینجا نیز راه حلی دقیق برای تنظیم شیب و طول سرشانه ارائه میدهد تا لباس به درستی بر روی بدن بنشیند.
در این اصلاح، ابتدا باید شیب طبیعی سرشانه فرد اندازهگیری شود. اگر شانه افتاده یا صاف باشد، زاویه سرشانه در الگو باید اصلاح شود. سپس در صورت نیاز، طول سرشانه نیز افزایش یا کاهش مییابد. یکی از نکات مهم در اصلاح الگوی لباس در این بخش، هماهنگی آن با حلقه آستین و یقه است. چون هر تغییری در سرشانه، بر سایر اجزای لباس تأثیر میگذارد.
تسلط بر این مهارت برای دوخت مانتو، کت، پیراهن یا هر لباس ساختار یافته ای ضروری است. بسیاری از هنرجویان با تمرین اصلاح سرشانه در قالب پروژه های واقعی، به سطحی میرسند که بتوانند اصلاح الگوی لباس را به صورت کاملاً حرفه ای و بدون وابستگی به الگوهای آماده انجام دهند.

نتیجهگیری
همان طور که در این مقاله دیدید، تسلط بر مهارت اصلاح الگوی لباس میتواند کیفیت و تناسب دوخت شما را چند برابر کند. از رفع تنگی حلقه آستین گرفته تا تنظیم سرشانه و ساسون ها، همه این موارد با کمک اصلاح الگو قابل حل هستند. بدون این مهارت، حتی بهترین الگوها هم ممکن است به لباسی نامتناسب منجر شوند.
برای اینکه بتوانید به یک خیاط حرفه ای و طراح مسلط تبدیل شوید، باید اصلاح الگو را به طور عملی و پیوسته تمرین کنید. در کلاس های تخصصی آکادمی هنر پارس، این مهارت به همراه اصول کامل آموزش خیاطی و آموزش طراحی لباس ارائه میشود. پس اگر به دنبال مسیری حرفهای در دنیای طراحی لباس هستید، یادگیری اصولی را جدی بگیرید.
