آستین پاکتی یکی از تکنیک های کلاسیک و در عین حال پرکاربرد در دنیای مد است که میتواند ظاهر سادهترین لباسها را به استایلی شیک و فکر شده تبدیل کند. این مدل که بیشتر در لباسهای اسپرت، شومیزهای کژوال و حتی برخی کتهای نیمهرسمی دیده میشود، به لبه آستین حجم و فرم مشخصی میدهد. یادگیری اصول اولیه این کار و نحوه صحیح برگرداندن پارچه، یکی از سرفصلهای جذاب در دورههای آموزش خیاطی است که به هنرجویان کمک میکند تا تمیزی و ظرافت دوخت خود را به سطح حرفهای برسانند.
از منظر زیباییشناسی، انتخاب نوع پاکتی و پهنای آن باید متناسب با جنس پارچه و کلیت مدل لباس باشد تا تعادل بصری اندام به هم نخورد. طراحان مد با شناخت دقیق این جزئیات، تعیین میکنند که چه نوع برگردانی برای چه لباسی مناسب است که این مباحث در دوره های تخصصی آموزش طراحی لباس مورد بررسی قرار میگیرند. اگر شما نیز به دنبال ارتقای مهارتهای خود در این زمینه هستید و میخواهید تکنیکهای روز دنیا را بیاموزید، بهرهگیری از تجربیات اساتید مجرب در مجموعه های معتبری همچون آکادمی هنر پارس میتواند مسیر پیشرفت شما را هموارتر کند.
روشهای الگوسازی برای دوخت آستین پاکتی
برای اجرای صحیح این مدل، دو رویکرد اصلی وجود دارد: یکی پاکتی سرخود و دیگری پاکتی جدا. در روش اولِ دوخت آستین پاکتی، قد آستین بلندتر در نظر گرفته میشود و پارچه به سمت بالا تا میخورد. این روش برای پارچههای نازکتر مناسب است، زیرا در دوخت آستین پاکتی به روش سرخود، ضخامت لبه آستین خیلی زیاد نمیشود. اما نکته فنی اینجاست که در دوخت آستین پاکتی سرخود، حتماً باید الگوی قسمت تا شده را “قرینه” کنید تا وقتی به بالا برمیگردد، باعث تنگی لبه آستین نشود.
روش دوم که پاکتی جداگانه است، ظاهری رسمیتر و خشکتر ایجاد میکند. در این شیوه از دوخت آستین پاکتی، یک نوار جداگانه برش خورده و به لبه آستین وصل میشود. این مدل از دوخت آستین پاکتی دست طراح را باز میگذارد تا حتی از رنگ متضاد یا پارچهای متفاوت استفاده کند. انتخاب بین این دو روش در دوخت آستین پاکتی کاملاً به ضخامت پارچه و کاربرد لباس بستگی دارد؛ برای مثال در پالتوها معمولاً از روش جداگانه استفاده میشود تا ایستایی بهتری داشته باشد.
اهمیت لایی کشی در دوخت آستین پاکتی
یکی از ارکان اصلی که نمای نهایی کار را تعیین میکند، استفاده صحیح از لایی چسب است. در دوخت آستین پاکتی، اگر لایی استفاده نشود یا لایی نامناسبی انتخاب گردد، پاکتی شل و ول ایستاده و فرم خود را از دست میدهد. معمولاً برای پارچههای نخی در دوخت آستین پاکتی از لایی حریر و برای پارچههای ضخیمتر از لاییهای کاغذی یا زانفیکسهای مخصوص استفاده میشود تا استحکام لازم را به لبه بدهد.
نکته مشاورهای مهم این است که لایی باید دقیقاً هماندازه با پهنای پاکتی برش بخورد. در مراحل دوخت آستین پاکتی، اگر لایی حتی چند میلیمتر بزرگتر باشد، به درزها تجاوز کرده و باعث ضخامت بیش از حد و بدفرم شدن دوخت آستین پاکتی میشود. همچنین اتوکشی صحیح لایی قبل از شروع دوخت آستین پاکتی بسیار حیاتی است؛ اگر لایی خوب نچسبد، پس از اولین شستشو داخل پاکتی جمع شده و ظاهر لباس را خراب میکند.
نکات کلیدی در برش و قرینهسازی الگو برای دوخت آستین پاکتی
بسیاری از هنرجویان مبتدی هنگام برش پارچه فراموش میکنند که آستین معمولاً به سمت مچ باریک میشود. در دوخت آستین پاکتی، اگر قسمت برگردان (پاکتی) دقیقاً هماندازه مچ برش بخورد، وقتی به سمت بالا برمیگردد (جایی که دست کمی قطورتر است)، دچار کشیدگی میشود. بنابراین در طراحی الگوی دوخت آستین پاکتی، باید قسمت پاکتی را به صورت آینهای نسبت به خط لبه آستین رسم کنید تا وقتی تا میشود، گشادی لازم را داشته باشد.
عدم رعایت این نکته فنی باعث میشود که دوخت آستین پاکتی روی دست کیست بایستد یا درز زیر دست به سمت جلو یا عقب بپیچد. برای جلوگیری از این مشکل، قبل از برش نهایی برای دوخت آستین پاکتی، حتماً الگو را از خط لبه تا کنید و کنارهها را چک کنید. اگر این کنترل در مراحل اولیه دوخت آستین پاکتی انجام شود، نتیجه نهایی بسیار تمیز و بدون ایراد خواهد بود و پاکتی به راحتی و بدون فشار روی ساعد قرار میگیرد.
مراحل نهایی دوخت آستین پاکتی
اتوکشی در این مدل آستین، فقط صاف کردن پارچه نیست، بلکه نوعی فرمدهی و تثبیت است. در حین دوخت آستین پاکتی، هر درزی که دوخته میشود باید بلافاصله اتو و سرد شود. خط تای پاکتی در دوخت آستین پاکتی باید کاملاً شارپ و تیز باشد (مگر در مدلهای خاص نرم)، بنابراین استفاده از اتوی بخار و اتوی سرد (سنگی) در پایان مراحل دوخت آستین پاکتی برای تثبیت خط تا بسیار توصیه میشود.
پس از برگرداندن پاکتی، باید آن را در جای خود ثابت کنید تا پایین نیاید. در دوخت آستین پاکتی میتوان این کار را با زانفیکس، پسدوزی مخفی و یا بستهای ریز در درز زیر آستین انجام داد. اگر فیکس کردن در دوخت آستین پاکتی انجام نشود، با حرکت دست، پاکتی باز شده و ظاهر نامرتبی پیدا میکند. دقت کنید که بستها نباید از روی لباس مشخص باشند تا ظرافت دوخت آستین پاکتی حفظ شود.
بررسی ایرادات و روش رفع آن ها در دوخت آستین پاکتی
یکی از شایعترین مشکلات، دیده شدن درزهای داخلی یا سردوزها هنگام برگرداندن پاکتی است. در دوخت آستین پاکتی اصولی، باید درز زیر دست در قسمت پاکتی به صورت مخفی یا با تکنیکهای تمیزدوزی (مثل گانکشی) دوخته شود. اگر داخل کار تمیز نباشد، تمام زحمات شما در دوخت آستین پاکتی زیر سوال میرود، زیرا این قسمت کاملاً در معرض دید قرار دارد.
مشکل دیگر، ضخامت بیش از حد در محل اتصال درزهاست. وقتی چند لایه پارچه و لایی در دوخت آستین پاکتی روی هم قرار میگیرند، چرخ خیاطی ممکن است درز را رد کند یا بشکند. برای حل این مشکل در دوخت آستین پاکتی، باید زاپاسهای اضافی را “پلهای” کوتاه کنید و گوشههای کار را سبک نمایید. رعایت این ظرایف تکنیکی است که یک دوخت آستین پاکتی معمولی را از یک کار مزونی و باکیفیت متمایز میکند.
آموزش دوخت آستین پاکتی
ابتدا الگوی آستین (انواع آستین)با اندازه ی دلخواه را می کشیم.به میزان دلخواه (۶-۸سانت) از مچ آستین به طرف بالا می رویم و علامت می زنیم.
ابتدا الگوی کامل را روی پارچه می اندازیم و برش می زنیم.بعد قسمت پایین را که علامت زدیم از الگو جدا می کنیم و روی پارچه ی دولا می اندازیم و برش می زنیم.
بهتر است که قسمت بالای پاکتی که وصل نمیشود روی دولای بسته باشد.قسمت پاکتی را لایه کوبی میکنیم تا ایستایی خوبی داشته باشد و پاکتی را از بیرون به آستین چرخ می کنیم؛ طوری که وقتی پاکتی باز است دوخت از بیرون دیده میشود.بعد سر دوز میزنیم و پاکتی را بر میگردانیم و با درز آستین همزمان دوخته میشود.
در تصویر زیر قسمت نارنجی رنگ پایین پاکتی است.قسمت بالا که خط سبز کشیده شده بالای پاکتی است و میتوانذ روی دولای بسته یا باز باشد .قسمتی که خط آبی رنگ است هم به آستین دوخته میشود.
طرز دوخت آستین پاکتی
مدل آستین پاکتی مانتو: نوع دیگر پاکتی که مجلسی تر(آموزش دوخت لباس مجلسی) است بعد از طی مراحل الگو کشی(آموزش ناکدوزی و الگوسازی) و برش به روش بالا (با کمی تغییر) و لایه کوبی به شکل زیر دوخته میشود.
فرض کنیم پاکتی ما چاک دار است و به صورت اریب و یا به صورت عمود روی آستین بر میگردد.بهتر است که مقداری از دو طرف پاکتی از قسمت مچ روی هم قرار بگیرد و بعد دوخته شود.
در این روش مقداری بزرگتر از اندازه ی مچ پاکتی را برش میزنیم (حدود۲-۳سانت بسته به مدل مورد نظر)بعد ۳طرف پاکتی را چرخ میکنیم؛ و فقط قسمتی که قرار است به مچ دوخته شود باز میماند و اگر یک طرفش روی دولای بسته است باید طرفین دوخته شوند. وسط پاکتی را پیدا میکنیم و روی نقطه ی وسط مچ آستین قرار میدهیم و بقیه پاکتی را هم به دور تا دور مچ وصل میکنیم .
حدود ۲-۳ سانت هم میتواند روی هم بیاید. به شکلی که بالا توضیح داده شد پاکتی و آستین به هم وصل میشوند؛ یا اینکه ابتدا لایه زیری را به آستین چرخ میکنیم و بعد لایه رویی را به داخل تا زده و برمیگردانیم روی آستین و از رو چرخ میکنیم.
بعد هم پاکتی را برمی گردانیم و اتو کاری میکنیم.در این روش میتوانیم دو سر باز پاکتی را با بست به آستین وصل کنیم تا برنگرد.
در تصویر زیر قسمتی که بالا خط صورتی دارد بالای پاکتی است و میتواند روی دولای بسته باشد و قسمتی که خط سبز دارد بخشی است که به آستین دوخت میخورد.
