دامن های پیلی دار یکی از کلاسیک ترین و در عین حال محبوب ترین مدل ها در دنیای مد هستند که هم در استایل های رسمی و اداری و هم در پوشش های استایل کژوال و دخترانه کاربرد فراوانی دارند. یادگیری اصول صحیح برش و اجرای این دامن ها نیازمند دقت بالا در محاسبات ریاضی برای تعیین عمق و پهنای پیلی ها و همچنین ظرافت خاصی در مرحله اتوکشی است تا نتیجه نهایی ایستایی بی نقصی داشته باشد.
بسیاری از هنرجویانی که در دوره های آموزش خیاطی شرکت میکنند، چالش اصلی خود را تنظیم دقیق پیلی ها روی خط کمر میدانند؛ چرا که کوچک ترین اشتباه محاسباتی می تواند باعث تنگ یا گشاد شدن کمر دامن و به هم ریختن تقارن کلی لباس شود.
از سوی دیگر، انتخاب پارچه مناسب نقش تعیین کننده ای در زیبایی و دوام نهایی کار دارد؛ پارچه هایی که درصد مواد مصنوعی دارند معمولاً خط اتو را بهتر نگه میدارند و برای این مدل مناسب ترند. در مباحث تخصصی آموزش طراحی لباس، همواره تاکید میشود که نوع پیلی (یکطرفه، دوقلو یا معکوس) و پهنای آن باید متناسب با فرم اندام فرد و نوع پارچه انتخاب شود تا عیوب احتمالی اندام پوشانده شده و تناسب بصری ایجاد گردد.
آکادمی هنر پارس با بهرهگیری از متدهای روز و تکنیک های کاربردی، تلاش میکند تا پیچیدگی های محاسباتی و دوختی انواع دامن را برای علاقهمندان ساده سازی کند تا بتوانند با اعتماد به نفس کامل به خلق لباس های زیبا بپردازند.
آموزش دوخت دامن پیلی دار را در این مقاله ارائه می دهیم. از پیلی می توانید در بالاتنه هم استفاده کنید ولی اغلب در دامن استفاده می شود.در اینجا پیلی یک طرفه و دو طرفه را آموزش می دهیم. هر پیلی عمقی دارد که در داخل قرار می گیرد و هنگام راه رفتن یا حرکت دیده می شود.
عمق پیلی ها را می توان از ۱ تا ۲۰ سانتی متر اندازه زد ، بستگی به نوع پیلی دارد. مقدار پارچه ای که باید به ازای هر پیلی اضافه تر گرفت با اندازه دو برابر عمق پیلی است. مثلا اگر پیلی شما ۵ سانت است باید پارچه را ۱۰ سانت اضافه تر گرفت.
انتخاب پارچه مناسب و برای دوخت دامن پیلی دار
اولین و شاید حیاتیترین گام در فرآیند دوخت دامن پیلی دار، انتخاب پارچهای است که قابلیت پذیرش و حفظ خط اتو را داشته باشد. پارچههایی که صد در صد نخی یا پنبهای هستند، اگرچه بسیار خنک و راحتاند، اما نقطه ضعف بزرگی برای این مدل دامن دارند و آن هم از دست دادن سریع خط اتو پس از نشستن و برخاستن یا شستشو است.
برای یک دوخت دامن پیلی دار حرفهای و مجلسی، بهتر است به سراغ پارچههایی مانند کرپهای ضخیم، فاستونی، ترگال یا پارچههای پشمی بروید که دارای درصدی از پلی استر هستند. این الیاف مصنوعی مانند یک اسکلت بندی عمل کرده و باعث میشوند پیلی ها همانند تیغ تیز و صاف بایستند.
نکته مثبت استفاده از پارچه های طرح دار چهارخانه در دوخت دامن پیلی دار، زیبایی بصری فوق العادهای است که ایجاد میکنند، اما نقطه ضعف آن دشواری در جفت کردن خطوط چهارخانه در درزها و روی پیلیهاست که مهارت بالایی میطلبد.
علاوه بر جنس، ضخامت و وزن پارچه نیز در کیفیت دوخت دامن پیلی دار تاثیر مستقیم دارد. پارچههای خیلی ضخیم در قسمت کمر حجم زیادی ایجاد میکنند و ممکن است باعث شوند فرد چاقتر از آنچه هست به نظر برسد؛ در مقابل، پارچه های خیلی نازک و لخت، وزن لازم برای پایین کشیدن پیلیها را ندارند و ممکن است دامن پف کرده و فرم نامرتبی بگیرد.
بنابراین تعادل در ضخامت پارچه کلید موفقیت است. قبل از شروع دوخت دامن پیلی دار، حتماً پارچه را یک بار اتو کنید و یا در صورت نیاز بشویید (آبرفت گیری) تا پس از دوخت دچار تغییر سایز نشود. بسیاری از خیاط های مبتدی این مرحله را نادیده میگیرند و پس از اتمام دوخت دامن پیلی دار با دامنی مواجه می شوند که پس از اولین اتوکشی یا شستشو کوتاه یا تنگ شده است. انتخاب صحیح متریال، نیمی از راه موفقیت در این پروژه است.
نکته مهم دیگر در انتخاب پارچه برای دوخت دامن پیلی دار، توجه به عرض پارچه است. از آنجایی که پیلیها مصرف پارچه را به شدت بالا میبرند (معمولاً سه برابر دور کمر)، پارچههای با عرض ۱۵۰ سانتیمتر گزینههای اقتصادی تر و مناسب تری هستند. اگر عرض پارچه کم باشد، مجبور به ایجاد درزهای عمودی در دامن خواهید شد که اگر با دقت در لای پیلی ها مخفی نشوند، میتوانند ظاهر کار را خراب کنند.
محاسبه دقیق متراژ پارچه بر اساس تعداد و عمق پیلی ها قبل از خرید، از اصراف و کم آمدن پارچه در حین دوخت دامن پیلی دار جلوگیری میکند. در واقع، یک خیاط ماهر پیش از دست بردن به قیچی، تمام جوانب متریال را برای بهترین خروجی در دوخت دامن پیلی دار میسنجد و همین دقت در جزئیات است که تفاوت یک کار مزونی با کار بازاری را رقم میزند.
رسم الگوی پایه دامن پیلی دار
برخلاف دامن های ساده راسته، دوخت دامن پیلی دار وابستگی شدیدی به ریاضیات و تقسیمبندیهای دقیق دارد. برای شروع، شما باید دور کمر فرد را به تعداد پیلیهای مورد نظر تقسیم کنید تا پهنای هر پیلی روی کمر مشخص شود. سپس باید تصمیم بگیرید که عمق هر پیلی چقدر باشد؛ معمولاً عمق پیلی دو برابر پهنای آن در نظر گرفته میشود تا پوشش خوبی داشته باشد.
عدم رعایت این تناسبات در دوخت دامن پیلی دار منجر به باز شدن پیلیها روی شکم و باسن میشود که ظاهری ناخوشایند ایجاد میکند. استفاده از یک الگوی دامن پیلی دار دقیق و مهندسی شده، به شما کمک میکند تا جای دقیق هر پیلی و فضای خالی بین آنها را مشخص کنید و از خطاهای احتمالی در محاسبات ذهنی بکاهید.
یکی از نکات کلیدی در الگوسازی برای دوخت دامن پیلی دار، در نظر گرفتن فضای آزادی (Ease) مناسب است. از آنجایی که پیلیها حجم پارچه را در ناحیه کمر و باسن افزایش میدهند، نباید کمر دامن را خیلی تنگ گرفت. همچنین، اگر فرد دارای شکم برجسته است، طراحی پیلی ها باید به گونه ای باشد که روی برجستگی شکم باز نشوند؛ در این موارد گاهی لازم است پیلی ها را کمی پایین تر از خط کمر دوخت زد تا قسمت بالا صاف بماند.
در فرآیند دوخت دامن پیلی دار، انتقال دقیق علائم الگو (چرتها و نقاط موازنه) به روی پارچه بسیار حیاتی است. هر گونه جابجایی میلیمتری در علامتگذاری، در نهایت باعث میشود که دامن در قسمت کمری اندازه نشود و تمام زحمات شما برای دوخت دامن پیلی دار هدر رود.
علاوه بر محاسبات کمر، کنترل قد دامن و صاف بودن لبه پایین الگو نیز در دوخت دامن پیلی دار اهمیت دارد. برخلاف دامن های کلوش که لبه پایین منحنی دارند، دامن های پیلی دار معمولاً بر اساس مستطیلهایی برش میخورند، مگر اینکه مدل خاصی مد نظر باشد که ترکیبی از فون و پیلی باشد. نقطه قوت این روش برش در دوخت دامن پیلی دار، دور ریز کم پارچه است.
با این حال، باید توجه داشت که اگر پارچه ریزش دار نیست، مستطیل بودن برش ممکن است باعث شود دامن در پایین خیلی گشاد بایستد. بنابراین شناخت رفتار پارچه در کنار محاسبات ریاضی، شالوده اصلی دوخت دامن پیلی دار را تشکیل میدهد.
تکنیک های برش و علامتگذاری برای دوخت دامن پیلی دار
مرحله برش در دوخت دامن پیلی دار شاید به نظر ساده بیاید، اما نیازمند رعایت اصول خاصی است تا پیلیها موازی و منظم قرار گیرند. پارچه باید کاملاً صاف و بدون چین و چروک روی میز کار پهن شود و خط راه (تار) پارچه دقیقاً عمود بر زمین باشد. کج شدن راه پارچه در دوخت دامن پیلی دار باعث میشود که پیلی ها پس از دوخت بپیچند و دامن فرم زیبایی نداشته باشد.
در این مرحله، استفاده از صابون خیاطی تیز یا چرت زدن با نوک قیچی برای مشخص کردن محل دقیق تا شدن پیلیها (فضای پیلی و روی پیلی) ضروری است. دقت کنید که این روش با برش الگو دامن تمام کلوش که پارچه روی اریب قرار میگیرد کاملاً متفاوت است و اینجا تمرکز بر راست ایستایی خطوط عمودی است.
یکی از چالش های برش در دوخت دامن پیلی دار، مدیریت حجم زیاد پارچه است. اگر دامن بلند باشد و تعداد پیلی ها زیاد، ممکن است با چند متر پارچه سروکار داشته باشید. در این حالت، علامت گذاری پشت و روی پارچه باید با دقت انجام شود تا هنگام تا زدن پیلی ها گیج نشوید. برای پارچه های طرح دار، تطبیق طرح در درزهای پهلو در دوخت دامن پیلی دار یک هنر محسوب میشود.
باید برش را طوری تنظیم کنید که وقتی پیلیها بسته میشوند، طرح پارچه به هم نریزد یا در صورت امکان، خطوط طرح در امتداد هم قرار گیرند. عدم توجه به این نکته، کیفیت بصری دوخت دامن پیلی دار را به شدت کاهش میدهد و آن را شبیه به کارهای بیکیفیت تولیدی میکند.
پس از برش و علامتگذاری، نوبت به کنترل نهایی قطعات میرسد. قبل از برداشتن الگو از روی پارچه، یک بار دیگر تمام نقاط موازنه را چک کنید. در دوخت دامن پیلی دار، حتی یک اشتباه کوچک در علامت گذاری میتواند باعث شود که در انتهای کار، دور کمر دامن با دور کمر فرد مطابقت نداشته باشد. برخی خیاط ها ترجیح میدهند تمام پیلی ها را قبل از دوخت اصلی کوک شل بزنند تا ردِ خطوط در دو طرف پارچه مشخص باشد. اگرچه این کار زمان بر است، اما دقت دوخت دامن پیلی دار را به طرز چشمگیری افزایش میدهد و از دوباره کاری های خسته کننده در مراحل بعد جلوگیری میکند.
مراحل دوخت دامن پیلی دار و اتوکشی
قلب تپنده پروژه دوخت دامن پیلی دار، مرحله بستن پیلی ها و اتوکشی آنهاست. ابتدا باید پیلی ها را طبق علامتهایی که زدهاید روی هم آورده و با سوزن ته گرد یا کوک درشت فیکس کنید. سپس باید کمر دامن را متر کنید تا مطمئن شوید اندازه آن دقیقاً برابر با دور کمر الگو شده است.
در دوخت دامن پیلی دار، اتوکشی باید با حوصله و لایه به لایه انجام شود. استفاده از یک پارچه نخی مرطوب (پاتیل) روی پارچه اصلی و فشار اتو (پرس کردن) به جای کشیدن اتو روی پارچه، راز داشتن پیلی های تیز و ماندگار است. برخلاف مدل هایی مثل دامن ترک دار با الگو که فرم لباس با برشهای عمودی شکل میگیرد، در اینجا فرم نهایی تماماً وابسته به هنر اتوکشی شماست.
برای تثبیت خط اتو در دوخت دامن پیلی دار، میتوانید از محلول آب و سرکه رقیق شده یا اسپریهای آهار دهنده استفاده کنید (البته پس از تست روی تکه پارچه اضافی). پس از اتو کردن هر پیلی، بلافاصله یک جسم سنگین و سرد (مانند اتو سرد یا سنگ مرمر) روی آن قرار دهید تا شوک حرارتی باعث تثبیت فرم شود.
این تکنیک حرفهای در دوخت دامن پیلی دار باعث میشود حتی پس از شستشو نیز خط پیلیها تا حد زیادی حفظ شود. توجه داشته باشید که اتوکشی نامناسب میتواند باعث برق افتادن روی پارچه شود که یکی از بزرگترین ایرادات در دوخت دامن پیلی دار محسوب میشود و راه برگشتی ندارد.
پس از اینکه تمام پیلی ها اتو شدند و کمر دامن به اندازه صحیح رسید، باید بالای پیلی ها را با یک دوخت درشت چرخ کنید تا ثابت شوند. در برخی مدلهای دوخت دامن پیلی دار، پیلی ها تا حدود ۱۰ الی ۱۵ سانتیمتر پایینتر از کمر دوخته میشوند تا قسمت شکم و پهلو صافتر به نظر برسد و حجم پیلی ها از قسمت پایین باسن شروع شود. این تکنیک برای افرادی که پایینتنه درشتتری دارند بسیار مناسب است.
در نهایت، کیفیت دوخت دامن پیلی دار شما با یک نگاه به نظم و موازی بودن خطوط اتو و عدم کشیدگی پارچه در ناحیه کمر سنجیده میشود.
تمیزدوزی دوخت دامن پیلی دار
مرحله پایانی در دوخت دامن پیلی دار، نصب کمری و زیپ است که تکمیلکننده کار شماست. برای دامنهای پیلیدار معمولاً از زیپ مخفی در درز پهلو یا وسط پشت استفاده میشود تا ظاهر کار یکدست باقی بماند. نصب زیپ در دوخت دامن پیلی دار کمی چالش برانگیزتر از دامن های ساده است، زیرا ضخامت پارچه در محل درزها به دلیل وجود پیلی ها زیاد است و ممکن است پایه زیپ دوزی منحرف شود.
استفاده از لایی چسب مناسب در داخل کمری برای ایستایی محکم و جلوگیری از لوله شدن کمر دامن در هنگام پوشیدن، از الزامات یک دوخت دامن پیلی دار حرفهای است.
پس از نصب کمری، نوبت به لبه دوزی پایین دامن میرسد. در دوخت دامن پیلی دار، چون لبه پایین دامن معمولاً صاف است (مگر در مدلهای خاص)، میتوان از روش های مختلفی مانند پسدوزی با دست یا دوخت با چرخ استفاده کرد. نکته مهم این است که نباید لبه دامن را بکشید تا چین بخورد.
برخلاف الگوی دامن ماهی که پایین دامن دارای ریزش و منحنی های تند است و دوخت لبه آن حساسیت خاصی دارد، در دامن پیلی دار تمرکز بر حفظ خطوط عمودی پیلی تا انتهای دامن است. اگر لبه دامن را بد بدوزید، ممکن است پیلیها در پایین دامن باز شوند و فرم استوانهای خود را از دست بدهند.
در نهایت، یک بازبینی کلی و تمیزکاری نهایی برای اتمام پروژه دوخت دامن پیلی دار لازم است. نخهای اضافه را بچینید، قزن کمری را بدوزید و مطمئن شوید که زیپ به راحتی بالا و پایین میرود. داخل دامن نیز باید به اندازه بیرون آن تمیز باشد؛ بنابراین درزها را سردوز کنید یا با نوار اریب گان دوزی نمایید.
یک دوخت دامن پیلی دار موفق، دامنی است که وقتی آن را روی سطح صاف پهن میکنید، تمام پیلیها بدون نیاز به دستکاری در جای خود قرار گیرند و هیچ کشش یا پیچخوردگی در پارچه مشاهده نشود. با رعایت این نکات، شما صاحب یک دامن دستدوز با کیفیت عالی خواهید بود.
آموزش دامن پیلی دار
نکته: در دامن پیلی دار وقتی که پیلی روی یک پا قرار می گیرد باید از رو به سمت پهلو باز شود تا دامن ترکیب بهتری داشته باشد اگر پیلی به سمت وسط دامن باز شود شکم بزرگتر جلوه می کند.
مرحله اول : پارچه را ۱۰ سانت ( دوبرابر عمق پیلی) اضافه تر گرفته و جای پیلی را روی آن مشخص می کنیم سپس از همان جا به اندازه ۵ سانت ( عمق پیلی) از دو طرف اندازه می زنیم. البته راحت تر این است که پارچه را در آن قسمت تا کنیم و ۵ سانت از قسمت تا شده به داخل پارچه بیاییم.
مرحله دوم : پیلی را از روی خط اندازه زده شده می دوزیم می توانید اول تمام خط را کوک زده سپس به اندازه دلخواه ( در دامن ها معمولا ۱۰ تا ۱۵ سانت ) چرخ میکنیم.
مرحله سوم: ابتدا روی درز پیلی را اتو می کنیم سپس پارچه را باز نموده و پیلی را به یک سمت خوابانده و اتو می زنیم.
مرحله آخر: بالای پیلی را دوخته تا پیلی از جای خود حرکت نکند سپس کوک ها را می شکافیم.
آموزش دوخت دامن پیلی دار دو طرفه
این پیلی را گاهی چین دوقلو هم می نامند این نوع پیلی نیز بیشتر در دامن ها کاربرد دارد مقدار پارچه اضافه شده به ازای هر پیلی دو طرفه باید ۴ برابر عمق یک پیلی باشد مثلا اگر عمق پیلی یک طرف ۵ سانت می خواهد باشد باید پارچه را ۲۰ سانت برای هر پیلی اضافه تر گرفت. معمولا در دامن ها این نوع پیلی در وسط یا روی دو پا و یا هم در وسط و هم روی دو پا قرار می گیرد.
اگر بخواهیم سه عدد پیلی دو طرفه هر کدام به عمق ۵ سانت در جلوی دامن قرار دهیم مقدار پارچه در نظر گرفته برای تمام جلوی دامن باید ۶۰ سانت بیشتر باشد و برای الگوی نصف دامن ۳۰ سانت در نظر می گیریم که وقتی دولا می شود همان ۶۰ سانت می گردد. 
مرحله اول : برای دوخت دامن پیلی دار ابتدا جای پیلی را روی پارچه مشخص می کنیم( خط نقطه چین شده محل تا ی پیلی است ) از آنجا باندازه ۱۰ سانت و با مشخص کردن دو تا ۵ سانت در هر طرف علامت می گذاریم.
مرحله دوم : پارچه را از جای تعیین شده برای پیلی تا نموده و فاصله ۱۰ سانتی را کوک می نیم و روی آن را به اندازه دلخواه همانطور که در پیلی یک طرفه اشاره شد چرخ می کنیم.
مرحله سوم : ابتدا روی درز را اتو کنید سپس پارچه را باز کرده پیلی را از وسط به داخل فشار داده بطوریکه دو پیلی در دو طرف ایجاد گردد مانند شکل و آن را اتو می زنیم ( خطوط ۵ سانتی لبه های پیلی قرار می گیرد). سپس بالای پیلی را دوخته تا پیلی از جای خود حرکت نکند و کوک اولیه را می شکافیم.
پیلی دوطرفه هم می تواند از سمت زیر مورد استفاده قرار گیرد( تصویر ۳) و هم ازسمت رو ( تصویر ۴)که شکل های آن را در پایین می بینید.
یک پاسخ
سلام اگه بتونیم ذخیره کنیم خیلی خوبه که فراموش نشه